Elektrik Gerçekten Ne Zaman Keşfedildi?
Elektrik aslında icat edilmedi. Çünkü zaten doğada vardı. İnsanlar onu üretmedi; sadece nasıl çalıştığını zamanla keşfetti.
Genelde elektrikle ilgili ciddi deneylerin 16. ve 17. yüzyılda başladığı kabul edilir. Ancak 1936 yılında yapılan ilginç bir keşif, bu tarihi biraz tartışmalı hale getirdi.
Gizemli “Bağdat Pili”
1936’da Alman arkeolog Wilhelm König, Irak’ta antik Ktesifon kenti yakınlarında ilginç bir obje buldu. Asfaltla kaplı bir kavanozun içinde bakır ve demir çubuklar vardı. Bu buluntuya daha sonra “Bağdat Pili” adı verildi.
Bazı araştırmacılar, bu kavanozun aslında ilkel bir pil olabileceğini düşünüyor. Yani içine bir sıvı (elektrolit) konulduğunda küçük bir elektrik akımı üretebilecek bir sistem olabilir. Hatta bu elektriğin, küçük eşyaları altın kaplamak için kullanılmış olabileceği öne sürülüyor.
Ama işin ilginç tarafı şu: Bunun gerçekten bir pil olup olmadığı kesin değil. Bazı bilim insanları, o dönemde altın kaplamanın elektrikle değil, farklı kimyasal yöntemlerle yapıldığını söylüyor. Yani “Bağdat Pili” hâlâ gizemini koruyor.
Yine de birçok kaynakta, doğruluğu tartışılsa da, dünyanın bilinen en eski elektrikli cihazı olarak gösteriliyor.
Modern Elektriğin Başlangıcı
Elektriğin bilimsel olarak incelenmesi ise daha sonra başladı.
İnsanlar aslında çok eskiden beri bazı şeyleri fark etmişti. Örneğin kehribar bir maddeyi kumaşa sürttüğünüzde küçük cisimleri çekebiliyordu. Ayrıca pusula iğnesinin yön değiştirmesi de dikkat çekiyordu. Ama bunların neden olduğu uzun süre bilinmiyordu.
yüzyılın sonlarında William Gilbert bu konular üzerinde ciddi çalışmalar yaptı. Manyetizma ve statik elektrik üzerine deneyler gerçekleştirdi. Hatta Dünya’nın dev bir mıknatıs olabileceğini bile öne sürdü.
1640’larda Thomas Browne, “electricus” kelimesini kullanarak bugünkü “elektrik” teriminin temelini attı. Bu çalışmalar, daha sonra gelişecek olan elektrik biliminin ilk adımları oldu.
Kısacası elektrik bir anda bulunmadı. Yüzyıllar süren gözlemler, deneyler ve hatta bazı gizemli keşiflerle bugünkü bilgi seviyesine ulaşıldı.
